Gemeentewegendecreet

Het gemeentewegendecreet bepaalt het juridisch kader voor een geïntegreerde aanpak en uniforme regelgeving rond gemeentewegen. Het regelt hoe deze kunnen worden aangelegd, verplaatst, gewijzigd of opgeheven. Het decreet is van kracht sinds 1 september 2019.

Extra bevoegdheden

Door de vorige regelgeving werden de wegen voor niet-gemotoriseerd vervoer (de zogenaamde trage wegen) te weinig beschermd. Die wegen werden vaak ingenomen voor privédoeleinden en vervielen wanneer ze lange tijd niet gebruikt werden als buurt- of voetweg. De gemeenten hadden te weinig slagkracht om daar iets aan te doen of om een beleid uit te tekenen voor het niet-gemotoriseerd vervoer (of zachte mobiliteit) op hun grondgebied. Met het nieuwe decreet gemeentewegen krijgen gemeenten bevoegdheden die hen in staat stellen een veilig, fijnmazig netwerk van gemeentewegen uit te bouwen.

Belangrijkste krachtlijnen

Eén statuut voor alle gemeentewegen

• Het decreet bepaalt één juridisch statuut voor alle wegen in beheer van de gemeente, wat de procedures en handhaving vereenvoudigen. Het onderscheid tussen gewone gemeentewegen en de voormalige buurtwegen verdwijnt dus. 
• De regelgeving voor gemeentewegen in de wet van 10 april 1841 op de buurtwegen en in het Rooilijnendecreet van 2009 wordt vanaf nu meegenomen in het nieuwe decreet. Concreet betekent dit dat de wet van 10 april 1841 wordt opgeheven en het Rooilijnendecreet van 2009 voortaan niet langer van toepassing is op gemeentewegen.

Bevoegdheid naar de gemeenten

• De gemeenteraad beslist nu zelf over de aanleg, wijziging, verplaatsing of opheffing van gemeentewegen. 
• De gemeenten kunnen hun visie op gemeentewegen en zachte mobiliteit vastleggen in een beleidskader en concrete actieplannen opstellen voor de uitvoering ervan. Dit beleidskader kan bijdragen tot een grotere bewustwording rond het belang van trage wegen en helpen in de afweging bij wijzigingen aan het lokale wegennet en de trage wegen.

Geen verjaring

• Het decreet bepaalt dat gemeentewegen enkel opgeheven kunnen worden door een beslissing van de gemeenteraad en niet langer door niet-gebruik. 
• De gemeenteraad beslist dus over elke afschaffing van een gemeenteweg.

Strengere handhaving

• Gemeenten kunnen een reglement opmaken over de toegang, het gebruik en het beheer van de gemeentewegen. 
• Gemeenten kunnen overtreders opleggen de vorige situatie te herstellen of de herstelling uit te voeren op kosten van de overtreder. 
• Om de overtreder aan te sporen de bevolen herstelmaatregelen uit te voeren, kunnen gemeenten een bestuurlijke dwangsom opleggen.

Gemeentelijk wegenregister

Het decreet gemeentewegen bepaalt dat de gemeente een gemeentelijk wegenregister moet opmaken en bijhouden. Het register omvat alle administratieve en gerechtelijke beslissingen over gemeentewegen en hun rooilijnen.

Je kan alle beslissingen raadplegen die werden genomen vanaf 1 september 2019.